Vraag op Vrijdag: Komt het water nodig voor voedselproductie niet gewoon terug in de natuur terecht?

Waterschaarste MO

Oorspronkelijk wilde ik er nog iets langer mee wachten, maar ongeduldig als ik ben heb ik dan toch besloten om vandaag al te starten met de tweede vaste rubriek op Tasty Ginger Tales. De Vraag op Vrijdag zal steeds een vraag zijn die mij gesteld werd – als reactie op een blogpost of gewoon in een gesprek met vrienden – en waar ik niet direct een eenvoudig antwoord kon formuleren. Na een duik in de literatuur probeer ik hier dan een duidelijke conclusie neer te schrijven.

Deze vraag kreeg ik van een collega die deze mooie infographic had gezien uit mijn eerste Denken op Dinsdag-post:


Mooi concept, virtueel water, maar uiteindelijk komt het water nodig voor de voedselproductie toch gewoon terug in de natuur terecht. Is waterverbruik niet relatief?


Aan de basis van deze discussie staat het concept waterschaarste. De aardbol kampt met een groeiend tekort aan beschikbaar water: nu al heeft meer dan 20% van de wereldbevolking geen toegang tot kwalitatief drinkwater. Aangezien de Verenigde Naties deze week lieten weten dat we tegen 2050 met 9,7 miljard zullen zijn (in plaats van de tot nu toe aangenomen 9 miljard!), valt te verwachten dat de vraag naar water ook flink zal stijgen. Naast de bevolkingsgroei zijn ook de urbanisatie en veranderende consumptiepatronen verantwoordelijk voor meer verbruik. Anderzijds is er een daling van de waterbeschikbaarheid, onder andere door klimaatverandering, ontbossing, waterverspilling en watervervuiling. Met andere woorden: de hoeveelheid water op onze aardbol staat nu onder druk doordat we veel meer water nodig hebben en er veel minder water toegankelijk is.

Die eenvoudige observatie wordt iets ingewikkelder als we rekening houden met de ongelijke verdeling van de watervoorraad. Gek genoeg is de globale voorraad beschikbaar water ruim genoeg voor om iedereen van water te voorzien, maar op sommige plekken is het erg nat of juist erg droog. Plaatselijke waterschaarste zorgt voor enorme maatschappelijke en economische problemen. Niet enkel de beschikbaarheid van water is ongelijk verdeeld, ook de consumptie van water verschilt enorm per regio. Het is evident dat toegenomen welvaart gepaard gaat met een toegenomen verbruik; in de Verenigde Staten wordt het gemiddelde watergebruik per persoon per dag op 575 liter geschat, in Mozambique op 4 liter.

scarcity_graph

Je voelt het misschien al aankomen, hier komt ook het virtuele water weer boven. De indirecte waterconsumptie van een Westerse consument ligt nog vele malen hoger dan dit directe gebruik. Als we alle bovenstaande ideeën (ongelijke verdeling van watervoorraad en waterconsumptie, en virtueel water) samenbrengen wordt het echte probleem duidelijk: geglobaliseerde productieketens van waterintensieve goederen (inclusief voedselgewassen) zorgen ervoor dat er in ontwikkelingslanden veel water wordt gebruikt en vervuild voor de productie van goederen die bedoeld zijn voor de buitenlandse markt.

Deze ingewikkelde problematiek vergt natuurlijk een mondiale aanpak, waarvoor overheden hun verantwoordelijkheid moeten opnemen. Ik word er altijd blij van om als consument ook een impact te hebben, en dat is hier zeker het geval. Elke consument kan zijn eigen watervoetafdruk verkleinen. Zoals je ondertussen zal begrijpen, valt de grootste winst niet te behalen met maatregelen in huis (zoals zuinig douchen), door te besparen op indirect waterverbruik. Bijvoorbeeld, veel van de vruchten en oliën in de Belgische supermarkten komt uit het waterschaarse Spanje, waar de landbouw verantwoordelijk is voor driekwart van het waterverbruik en het grond- en oppervlaktewater drastisch afnemen. Consumenten kunnen een bijdrage leveren aan waterbesparing hier en in ontwikkelingslanden door bijvoorbeeld de consumptie van dierlijke eiwitten te beperken en voor lokaal geproduceerde voedingsmiddelen te kiezen. Non-food producten en diensten met het Europese Eco-label zijn geproduceerd op een milieuvriendelijke manier en kunnen ook helpen om hun watervoetafdruk te verkleinen.

Watervoetafdruk

Zo, een hele brok theorie, proficiat als je het helemaal tot op het einde hebt gehaald! In het weekend word je beloond met een heerlijk recept voor een geweldige risotto… Stay tuned!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s